{"id":669,"date":"2012-02-13T00:00:56","date_gmt":"2012-02-12T23:00:56","guid":{"rendered":"http:\/\/eskk.pl\/blog\/?p=669"},"modified":"2019-05-09T11:37:17","modified_gmt":"2019-05-09T09:37:17","slug":"tlusty-czwartek-w-polsce-historia-geneza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eskk.pl\/blog\/tlusty-czwartek-w-polsce-historia-geneza","title":{"rendered":"Sk\u0105d w\u0142a\u015bciwie wzi\u0105\u0142 si\u0119 t\u0142usty czwartek?"},"content":{"rendered":"

T\u0142usty czwartek to jedno z tych \u201c\u015bwi\u0105t\u201d, kt\u00f3re obchodzi\u0107 lubi niemal ka\u017cdy. Niewielu wie jednak, sk\u0105d si\u0119 w\u0142a\u015bciwie wzi\u0119\u0142o na terenie Polski. Sprawd\u017amy wi\u0119c genez\u0119 t\u0142ustego czwartku w Polsce, jego histori\u0119 i zwi\u0105zane z nim zwyczaje.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n

\"P\u0105czek.\"
P\u0105czek.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Historia t\u0142ustego czwartku<\/h2>\n\n\n\n

Jak smakowa\u0142y staropolskie p\u0105czki, nie wiemy, i chyba nie b\u0119dziemy nawet pr\u00f3bowa\u0107 pozna\u0107 tego smaku. Wolimy skupi\u0107 si\u0119 na s\u0142odkim obliczu zapust\u00f3w i \u2013 skoro tradycja tak nakazuje \u2013 pofolgowa\u0107 sobie w tym dniu do woli i bez wyrzut\u00f3w sumienia.<\/p>\n\n\n\n

Staropolskie przys\u0142owie m\u00f3wi \u201ePowiedzia\u0142 Bartek, \u017ce dzi\u015b t\u0142usty czwartek, a Bartkowa uwierzy\u0142a, dobrych p\u0105czk\u00f3w nasma\u017cy\u0142a\u201d. Jednak zapusty to nie tylko p\u0105czki. W niekt\u00f3rych regionach Polski bardziej popularnym ostatkowym przysmakiem s\u0105 faworki (zwane te\u017c chrustem lub chru\u015bcikami). Niezale\u017cnie od tego, jakie s\u0142odko\u015bci dominuj\u0105 w menu naszego regionu w tym dniu, nie powinni\u015bmy ich unika\u0107. Bo jeden z dawnych przes\u0105d\u00f3w m\u00f3wi, \u017ce zjedzenie cho\u0107by jednego p\u0105czka (faworka) w t\u0142usty czwartek zapewnia pomy\u015blno\u015b\u0107. Takiej (w dodatku smacznej) wr\u00f3\u017cby nie mo\u017cemy zatem ignorowa\u0107 :) Ale to nam chyba nie grozi \u2013 statystyczny Polak zjada tego dnia 2,5 p\u0105czka<\/strong>, w wi\u0119c zapewnia sobie dubeltow\u0105 pomy\u015blno\u015b\u0107!<\/p>\n\n\n\n

Ostatki a t\u0142usty czwartek<\/h2>\n\n\n\n

Ostatki to jednak nie tylko t\u0142usty czwartek, ale nazwa ca\u0142ego tygodnia poprzedzaj\u0105cego Wielki Post \u2013 tygodnia, podczas kt\u00f3rego powinni\u015bmy je\u015b\u0107 na zapas, aby jako\u015b przetrwa\u0107 40 chudych dni. By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego o wiele huczniej ni\u017c t\u0142ustoczwartkowe objadanie si\u0119 \u015bwi\u0119tujemy ostatni dzie\u0144 ostatk\u00f3w \u2013 wtorek, zwany \u015bledzikiem lub \u2013 w Wielkopolsce \u2013 podkozio\u0142kiem.<\/p>\n\n\n\n

Nazwa \u201e\u015bledzik\u201d prawdopodobnie wywodzi si\u0119 z dawnego zwyczaju, zgodnie z kt\u00f3rym o p\u00f3\u0142nocy na ostatni\u0105 karnawa\u0142ow\u0105 zabaw\u0119 wkracza\u0142 przebieraniec w ko\u017cuchu odwr\u00f3conym na lew\u0105 stron\u0119, przystrojony kolorowymi wst\u0105\u017ckami i \u015bwierkowymi ga\u0142\u0119ziami. W r\u0119ku go\u015b\u0107 ten trzyma\u0142 sznur, do kt\u00f3rego wolnego ko\u0144ca przywi\u0105zany by\u0142 \u015bled\u017a. Tym swoistym \u201ebiczem\u201d obrywali ci, kt\u00f3rzy nadal si\u0119 bawili. Przecie\u017c od p\u00f3\u0142nocy trwa\u0142 ju\u017c post.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei ze zmiany sposobu \u015bwi\u0119towania wielkopolskiego podkozio\u0142ka powinni ucieszy\u0107 si\u0119 wszyscy single, nie by\u0142 to bowiem obyczaj dla nich zbyt \u0142askawy, zw\u0142aszcza za\u015b dla niezam\u0119\u017cnych panien. Dawniej wtorkowa zabawa odbywa\u0142a si\u0119 bowiem \u201epod kozio\u0142ka\u201d, czyli pod wyrze\u017abion\u0105 z drewna lub brukwi g\u0142ow\u0105 koz\u0142a. Na czym polega\u0142a? Pod tak\u0105 g\u0142ow\u0105 ustawia\u0142o si\u0119 talerzyk, na kt\u00f3ry niezam\u0119\u017cne dziewcz\u0119ta musia\u0142y sypn\u0105\u0107 groszem, by zata\u0144czy\u0107 z kawalerem (taki okup mia\u0142 zapewnia\u0107 rych\u0142e zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcie). Jak si\u0119 zatem okazuje, wielkopolski podkozio\u0142ek niewiele ma wsp\u00f3lnego z pozna\u0144skimi kozio\u0142kami. No, mo\u017ce sk\u0142onno\u015b\u0107 do zabawy, bo przecie\u017c kozio\u0142ki s\u0105 figlarne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u0142usty czwartek to jedno z tych \u201c\u015bwi\u0105t\u201d, kt\u00f3re obchodzi\u0107 lubi niemal ka\u017cdy. Niewielu wie jednak, sk\u0105d si\u0119 w\u0142a\u015bciwie wzi\u0119\u0142o na terenie Polski. Sprawd\u017amy wi\u0119c genez\u0119 t\u0142ustego czwartku w Polsce, jego histori\u0119 i zwi\u0105zane z nim zwyczaje.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2694,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[250,252,253,251],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eskk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/669"}],"collection":[{"href":"https:\/\/eskk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eskk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eskk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eskk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=669"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/eskk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/669\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3731,"href":"https:\/\/eskk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/669\/revisions\/3731"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eskk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2694"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eskk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eskk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eskk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}